Thoas
Thoas, Yunan mitolojisinde Lemnos’un bilge kralı ve Hypsipyle’nin babasıdır. Lemnos kadınlarının katliamından mucizevi şekilde kurtulan hükümdar olarak bilinir.
Kategori
Fani
Cinsiyet
Erkek
Baba
Dionysos
Anne
Ariadne
Çocuk
Hypsipyle
Thoas – Yunan Mitolojisinde Lemnos’un Lanetli Kralı
Yunan mitolojisinde Thoas, Lemnos adasının kralı ve kadınların işlediği büyük kıyımın ardından hayatta kalan tek erkektir. Afrodit’in lanetiyle başlayan bu olay, hem tanrıların öfkesini hem de insanların en karanlık yönlerini açığa çıkarır. Thoas, kızı Hypsipyle tarafından kurtarılır; bu kurtuluş, yalnızca bir babanın hayatını değil, gelecekte Argonotlar ile kesişecek bir soyun devamını da sağlar. Ancak Thoas’ın hikâyesi yalnızca Lemnos’la sınırlı değildir; bazı anlatımlarda o, Tauri ülkesinde tanrılara kurbanlar sunan acımasız bir kral olarak da karşımıza çıkar. Böylece Thoas, hem trajedinin hem de tanrısal kaderin iki yüzünü temsil eder.
Lemnos Kadınlarının Kıyımı ve Thoas’ın Hayatta Kalışı
Thoas’ın ismi, özellikle Lemnos kadınlarının işlediği büyük katliamla anılır. O dönemlerde Lemnos adasında kadınlar, tanrıça Afrodit’in gazabına uğramışlardı. Tanrıça, kendisine gereken saygıyı göstermedikleri için onların bedenlerine kötü kokular musallat etti. Erkeklerse bu kokudan iğrendi ve kadınlarını terk edip Trakya’dan getirdikleri başka kadınlarla birlikte oldular. Bu ihanete öfke duyan Lemnoslu kadınlar bir gece hep birlikte birleşerek, eşlerini, oğullarını, babalarını (ellerine geçen bütün erkekleri) katlettiler.
Fakat bu korkunç kıyımda bir erkek hayatta kaldı: Thoas. Bazı kaynaklara göre kızı Hypsipyle, babasını sevdiği için sakladı; bazılarına göre ise bir fıçıya koyup denize bırakarak kurtardı. Hangi anlatım doğru olursa olsun, Thoas kadınların gazabından kurtulan tek erkekti.
Hypsipyle’nin Babasına Bağlılığı ve Argonotlarla Kesişen Kader
Thoas’ın hayatta kalışı yalnızca bireysel bir mucize değil, aynı zamanda Lemnos’un geleceğiyle de ilgiliydi. Çünkü kızı Hypsipyle, daha sonra Argonotlar Lemnos’a vardığında, geminin lideri İason’a gönlünü kaptırdı. İason’la Hypsipyle’nin birlikteliği, Truva Savaşı’na uzanacak olan yeni neslin doğumuna neden oldu: Euneos ve Thoas adında iki oğlu oldu.
Bu ikinci Thoas, bazen babasıyla karıştırılır. Ancak burada anlatılan, Lemnos’un kralı olan yaşlı Thoas’tır. Hayatta kalmayı başaran, ama halkının kana bulandığı bir tarihin tanığı olarak yaşamaya mahkûm kalan kişi.
Tauri Ülkesinde Artemis’in Kralı Olan Thoas
Thoas ismi yalnızca Lemnos’la sınırlı değildir. Bazı anlatımlarda, İfigenya’nın sürgüne gönderildiği Tauri ülkesinin kralı da Thoas’tır. Bu Thoas, Artemis’e kurban edilmek üzere Tauri’ye getirilen yabancıların ölümüne hükmeden kraldır. İfigenya ile Orestes’in hikâyesinde yer alan bu Thoas, acımasız ve dindar bir hükümdar olarak tanımlanır. Bazı yorumcular bu iki Thoas’ı özdeşleştirmeye çalışmış, bazıları ise onların farklı kişiler olduğunu öne sürmüştür.
Her iki anlatımda da Thoas, tanrılarla ve kaderle hesaplaşan bir hükümdar figürüdür: Ya kızı tarafından kurtarılan bir baba, ya da tanrılara hizmet adına kurbanlar veren bir kral.
Sessiz Kralın Gölgesinde Kalan Bir Trajedya
Thoas’ın ismi, Herakles, Akhilleus, Odysseus gibi büyük kahramanların yanında belki daha sessizdir. Ama onun hikâyesi, trajedyaya daha yakındır. O, gücü elinde tutmasına rağmen halkını kontrol edemeyen; ailesini korumasına rağmen tüm ada halkını öfkeye boğan bir hükümdardır. Onun kaderi, kahramanlıktan çok hatırlanmanın trajik yollarına işaret eder.
Thoas, tanrısal düzenle insani direncin çarpıştığı o gri bölgede durur. Onun hikâyesi, hayatta kalmanın her zaman zafer olmadığını; bazen yalnızca tanıklık etmenin, bir felaketten geriye kalanın ne denli ağır bir yük olduğunu anlatır.