İfigenya
İfigenya, Yunan mitolojisinde Agamemnon’un kızı, Aulis’te tanrılara kurban edilmek üzere sunulan ancak bazı anlatılarda kurtarılan trajik figürdür.
Kategori
Fani
Cinsiyet
Kadın
Baba
Agamemnon
Anne
Klitemnestra
İfigenya – Yunan Mitolojisinde Kurban Edilen Kız
İfigenya, Miken kralı Agamemnon ile Kraliçe Klitemnestra’nın kızıydı. Kral Menelaos’un eşi Helen, Truva’ya kaçırıldığında, tüm Akha ordusu bu haksızlığa karşı birleşti. Komutanların başına Agamemnon geçti. Ancak ordu, Aulis limanında donanmışken rüzgâr bir türlü esmedi. Gemi yelken açamıyor, askerler bekliyordu.
Kâhin Kalhas’a göre bu sessizlik, tanrıça Artemis’in öfkesinden kaynaklanıyordu. Çünkü Agamemnon, av sırasında Artemis’in kutsal geyiklerinden birini öldürmüş, üstüne üstlük tanrıçadan daha iyi bir avcı olduğunu söyleyerek onu aşağılamıştı. Artemis, tanrıça gururunu inciten bu küstahlığa karşılık ağır bir kefaret istemekteydi: Agamemnon’un kızı İfigenya’nın kurban edilmesi.
Agamemnon’un İkilemi – Komutanlık ile Babalık Arasında
Agamemnon önce bu düşünceyle çalkalandı. Bir babaydı; ama aynı zamanda bir komutandı. Bir yanda ordusu ve savaşa aç generaller, diğer yanda genç, masum kızı vardı. İçindeki ikilik sonunda karar verdi: “Yalnızca benim kızım değil,” dedi kendi kendine, “bu bir ulusun kaderi.”
Ancak Klitemnestra’ya gerçekleri söyleyemedi. Ona, Akhilleus ile evlenmek üzere İfigenya’nın Aulis’e gelmesini istediğini yazdı. Genç kız neşeyle yola çıktı. Evlenme umudu, yüzünde bahar çiçeği gibi bir gülümseme açmıştı.
İfigenya’nın Aulis’e Gelişi ve Trajik Gerçek
İfigenya, Aulis’e vardığında annesiyle birlikte sevinç içindeydi. Ancak Akhilleus’un bu evlilikten haberi yoktu. Gerçeği öğrenen Akhilleus, öfkeyle itiraz etti. Kızı korumak istedi, ama Agamemnon’un kararı çoktan verilmişti. Generaller baskı yapıyor, ordu huzursuzlanıyordu. Artık bu, bir ulusun isteği, bir tanrıçanın buyruğuydu.
İfigenya her şeyi öğrendiğinde gözyaşlarına boğulmadı. Onun gözünde bir kırgınlık, bir hüzün vardı ama aynı zamanda anlaşılması zor bir kabulleniş… “Eğer benim kanım, Yunan gemilerini Truva’ya götürecekse, bırakın aksın,” dedi. Ne annesi durdurabildi onu ne de Akhilleus’un öfkesi.
Artemis’in Merhameti ve İfigenya’nın Kaderi
Bazı anlatılarda, tam bıçak boynuna inecekken Artemis’in bir merhamet gösterdiği söylenir. Tanrıça, son anda İfigenya’yı alıp Tauri’ye götürmüş, yerine bir geyik koymuştur. Orada onu bir rahibe yapar. Ama başka anlatılarda, kızın gerçekten kurban edildiği, kanının orada, Aulis’in taşlarında aktığı ve Agamemnon’un kalbinin bir daha asla eski gibi atmadığı söylenir.
Gerçek ne olursa olsun, İfigenya bir simgeye dönüşmüştür: kurban edilen masumiyet, savaş için harcanan gençlik ve erkeklerin kararlarının bedelini ödeyen kadınların sessiz çığlığı…
Klitemnestra’nın İntikamı ve Ailenin Laneti
Klitemnestra, kızının ölümünü asla affetmedi. Agamemnon’un dönüşünü yıllarca bekledi, içinde biriken kinle. Ve gün geldiğinde, o hançeri kendi elleriyle savurdu.
İfigenya’nın adı ise kimine göre bir tapınağın girişinde, kimine göre bir annenin gözyaşlarında kaldı. Ama en çok da soruda kaldı: Bir halkın kurtuluşu, bir kızın canına değerse, bu zafer midir, yoksa daha büyük bir kayıp mı?
Sence bir masumun ölümü, kutsal bir amaç uğruna meşru kılınabilir mi? Yoksa hiçbir amaç, bir çocuğun kanını haklı çıkaramaz mı?