
Athamas
Athamas, Yunan mitolojisinde ailesine musallat olan felaketlerle bilinen, İno ve Nephele ile evlilikleriyle öne çıkan Boiotia kralıdır.
Kategori
Fani
Cinsiyet
Erkek
Baba
Aiolos
Anne
Enarete
Çocuklar
Helle, Friksos, Learkhos, Melikertes
Athamas – Yunan Mitolojisinde Tanrıların Lanetlediği Kral
Athamas, Boeotia bölgesinin önemli kentlerinden Orkhomenos’un kralıdır. Soylu Aeolos’un oğludur; dolayısıyla rüzgârlarla, gökyüzüyle ve değişken yazgılarla ilintili bir kan taşıdığı söylenir. Güçlü bir hükümdardır, ama aynı zamanda tanrıların dikkatini çekecek kadar da talihlidir. İlk karısı bulut tanrıçası Nephele’dir; ondan Friksos ve Helle adında iki çocuğu olur. Ancak tanrısal bir eşe sahip olmak, fani kalbin fani arzularından uzak durmasını sağlamaz.
İno’nun Laneti
Athamas, Nephele’yi terk eder ve Thebai’den gelen güzel İno ile evlenir. Bu evlilik yalnızca tanrıların değil, doğrudan Olimpos’un düzenine aykırıdır. Çünkü İno, şarap tanrısı Dionysos’un bakıcısıdır ve tanrılarla içli dışlıdır. Onun hırsı büyüktür. İno, kendi oğulları Melikertes ve Learkhos’un krallıkta üstün gelmesi için, Athamas’ın önceki karısından olan Friksos ve Helle’yi ortadan kaldırmak ister. Tanrılar bu düzenbazlığı görmezden gelmez.
Kurban Edilmek Üzere Bir Çocuk
İno, ülkeye kıtlık getirir; bu kıtlığın sona ermesi için bir kurban verilmesi gerektiği fikrini yayar. Kıtlığın ancak Friksos’un kurban edilmesiyle sona ereceğini halkın içine sızdırdığı habis papazlar söyler. Athamas, tanrıların iradesine karşı koyamaz ve oğlunu feda etmeye karar verir. Ancak tam bu anda, Nephele altın postlu bir koç göndererek çocuklarını kurtarır. Friksos ve Helle bu koçla gökyüzüne doğru uçar. Helle, Ege ile Karadeniz arasındaki boğazda düşer ve boğulur. O boğaz artık onun adıyla anılacaktır: Hellespontos.
Deliliğin Karanlık Pençesi
Tanrılar bu hain planların ve çocukların ölümünün ardından Athamas’ı cezalandırır. Delilik tanrıçası Mania ya da tanrıça Hera, Athamas’ın aklını başından alır. Gözleri kararır. Kendi oğlunu (Learkhos’u) bir geyik zannederek mızrağıyla öldürür. Karısı İno, bu çılgınlıktan kaçmak için diğer oğlu Melikertes’i kucağına alır ve kendini denize atar. Böylece hem denizin hem de ölümlerin annesi olur. Deniz tanrıları bu anne ile oğulu bağırlarına basar; İno, Leukothea adıyla bir deniz perisine dönüşür. Melikertes ise Palaimon olur. Palaimon denizcilerin yardım çağırdığı küçük bir tanrıdır.
Bir Krallığın Çöküşü
Athamas geriye yalnız kalır. Ne krallığı, ne evlatları, ne de aklı kalmıştır. Birçok anlatı onun kentten kovulduğunu, sürgün edildiğini, ya da Epirus’un dağlarına sığınıp orada akıl yitimine mahkûm yaşadığını aktarır. Onun ardında bıraktığı yalnızca parçalanmış bir hanedan, ölü çocuklar ve denize karışan bir çığlıktır.
Athamas’ın hayatı, yalnızca bir kralın trajedisi değildir. O, tanrıların ince ayarlarla dokuduğu yazgı ağına yakalanmış her insanın simgesidir. Ne kadar güçlü olursa olsun, bir fanî tanrıların planına direnemez. Athamas, işte o direnişsizliğin trajik yankısıdır.
Athamas, Yunan mitolojisinde, Boeotia bölgesinin kralıydı, Aeolus ve Enarete’nin oğluydu. Üç karısı oldu; tanrıça Nephele, Kadmos’un kızı İno ve Themisto. Nephele’den ikiz çocukları Friksos ve Helle ile Makistos oldu. İno’dan ise iki çocuğu oldu: Learkhos ve Melikertes.
İno, kocasının ilk evliliğinden olan çocukları, özellikle ikizleri, nefret ediyordu ve onları öldürmek için bir plan yaptı. Şehirdeki tüm tohumları topladı ve kavurdu; çiftçiler, ekinlerinin büyümediğini görünce çözüm için bir kahine danışmaya insan gönderdi. İno, elçileri rüşvetle kandırdı ve kahinin ikizlerin kurban edilmesini istediğini söylediler. Athamas’ın başka bir seçeneği yoktu ve kurbanı kabul etti; ancak çocuklar öldürülmeden hemen önce, Nephele tarafından gönderilen altın bir koç Friksos ve Helle’yi kurtardı. Koç gece gündüz uçtu; bir noktada, Helle annesinin uyarılarına rağmen aşağıya baktı ve koçtan düştü; Hellespont adı verilen denizde öldü ve deniz onun adıyla anıldı. Friksos tüm uçuş boyunca hayatta kaldı ve Kolhis’e gitti, burada Kral Aeetes onu karşıladı. Friksos, koçun altın postunu hediye olarak verdi; bu daha sonra Jason ve Argonotlar’ın arzu nesnesi haline geldi.
Bu arada, Boeotia’da, İno, yeğeni şarap tanrısı Dionysos’u büyütmeye yardım etti, bu da Hera’nın kıskançlığını tetikledi. Tanrıçaların kraliçesi, Athamas’a delilik getirdi ve oğlu Learkhos’u öldürdü, İno ve Melikertes, deliren kraldan kaçmak için denize atladı. Akıl sağlığına kavuşan Athamas, oğlunun ölümünden duyduğu suçlulukla Boeotia’dan kaçtı ve Phthiotis’e gitti, burada Themisto ile evlendi. Çiftin bir dizi çocuğu oldu, ancak kısa süre sonra Athamas, İno’ya geri döndü. Themisto, İno’nun çocuklarından intikam almak istedi ve onları siyah kıyafetlerle giydirdi, kendi çocuklarını ise beyaz kıyafetler giydirdi. İno, Themisto fark etmeden kıyafetleri değiştirdi ve Themisto kendi çocuklarını öldürdü.