Persefoni’nin Nar Tanelerini Gören Tanık

Askalafos’un öyküsü, sıradan bir ölümlü hikâyesi değildir. O, Ares'in oğlu olarak doğmuş, annesi ise yeraltı tanrıçası Stiks'in kızı olan Orphne'dir. Bu nedenle, kanında hem savaş hem de karanlık dolaşır. Lakin onun adı, savaş meydanlarından önce yeraltı dünyasında yankılanır.

Persefoni, Hades’in karanlık sarayında hüküm sürmeye başladığında, yeryüzündeki annesi Demeter onu ararken dünya çürümeye başlamıştı. Tanrılar tanrısı Zeus, bu felaketi sona erdirmek için bir çözüm sundu: Eğer Persefoni yeraltında hiçbir şey yememişse, yeryüzüne dönebilirdi.

Tam her şey iyiye gidiyor gibi görünürken, biri konuştu. Askalafos.

O, Persefoni’nin bir nar tanesi yediğini görmüştü. Ve sessiz kalmadı. İhanet mi, dürüstlük müydü yaptığı? Tartışılır. Ama sözleri kaderin yönünü değiştirdi. Persefoni artık her yıl bir bölümünü yeraltında geçirecekti. Doğa ölecek, sonra tekrar dirilecekti. Sonbahar ve kış onun hasreti, ilkbahar ve yaz dönüşü olacaktı.

Demeter, bu ihaneti affetmedi. Öfkesini Askalafos’un üzerine saldı. Onu bir baykuşa çevirdi. Karanlıkta yaşayan, sessizce gözetleyen bir yaratığa. Bazı anlatılarda ise Persefoni’nin kendisinin, nar tanesini ihbar eden Askalafos’u lanetlediği söylenir. Her durumda, o artık bir gözcüdür. Gökyüzünden değil, karanlık derinliklerden bakan bir göz.

Argonotlar Arasında Bir Kahraman

Fakat Askalafos’un hikâyesi burada sona ermez. Zira bir başka anlatıda, Persefoni’nin nar hikâyesine karışmayan ama savaşta çelik gibi sertleşmiş bir kahraman olarak karşımıza çıkar. Askalafos, İolkos kralı Ares’in oğlu olarak kardeşi İalmenos ile birlikte Argonotlar’a katılır. Argo gemisinin küreklerine onun da elleri dokunur. Altın Post için yapılan bu destansı yolculukta, Askalafos bir denizci değil, bir savaşçıdır. Gücünü kılıcından, ilhamını babasının kana susamış mirasından alır.

Askalafos’un Truva Savaşındaki Ölümü

Askalafos, Truva Savaşı’na da katılır. Bu kez Minyaslar’ın lideridir. Küçük ama cesur bir birlikle Akhaların safında yer alır. Babası Ares, ölümlülerin savaşına karışmasa da oğlunun Truva surlarında çarpıştığını uzaktan izler.

Askalafos'un ölümü, tıpkı hayatı gibi sessiz ama etkili olur. Truva savunucularından Deiphobos tarafından mızraklanarak can verir. Ares, öfkeye boğulur ama tanrılar ant içmiştir: Bu savaşta tanrılar müdahale etmeyecektir. Ve böylece Ares, oğlunun cesedine dokunamaz, intikam alamaz. Tanrının öfkesi göğü titretir ama yerde Askalafos'un kanı dökülür. Ölümü, insan oluşunun son damgası olur.

Tanrılara Karşı Doğruyu Söylemenin Bedeli

Askalafos’un hikâyesi, doğru bildiğini söylemenin bedelini, tanrılara karşı dürüst olmanın kefaretini gösterir. O, karanlıkta bir sırrı açığa çıkaran ilk tanıktı. Aynı zamanda, savaşta çarpışıp ölen sıradan bir kahraman. Onun yaşamı, tanrılarla ölümlüler arasında sıkışmış bir adamın trajedisidir.

Nar tanesini gördüğünde konuştuğu için kuş oldu. Kılıcını kuşandığı için kahramanca öldü.

Bazıları onu hain saydı. Bazıları ise bir tanığın cesaretiyle andı. Ama her iki şekilde de, Askalafos kaderin kendisine biçtiği rolü oynadı. Karanlığı gören ve onu açıklayan kişi olarak tarihe kazındı.