Androktasiai’nin Kökeni ve Eris’in Kara Rahmi

Yunan mitolojisinde Eris, yalnızca tartışmanın değil, aynı zamanda savaşın, nifakın ve kıskançlığın da tanrıçasıdır. Onun çocukları, dünyaya serpilmiş karanlık duygular gibidir. Bu çocuklar arasında Lethe (Unutuş), Limos (Açlık), Ponos (Çile) ve Phonos (Kıyım) gibi kavramlar vardır. Ama en sessiz, en göz ardı edilenleri Androktasiai’dir.

Çoğul bir kavramdırlar; çünkü her biri farklı bir ölümü temsil eder. Her biri başka bir askerle birlikte yere yığılır. Her biri bir savaşın, bir katliamın içinden doğar. Onlar, isimleri olmayan ölümlerdir. Kimin kimi öldürdüğünün değil, yalnızca ölümün kendisinin hüküm sürdüğü anların ruhlarıdır.

Savaşın Gölgesinde Androktasiai ve Ölümün Sessizliği

Androktasiai, Homeros'un İlyada’sında açıkça adlarıyla anılmazlar. Ama onların ayak izleri tüm destana sinmiştir. Patroklos’un ölümü, Hektor’un Priamos’un önünde yere yığılması, Akhilleus’un çılgın öfkeyle Truva önlerinde saldırıları. Bunların her birinde Androktasiai'nin gölgeleri gezinir. Çünkü onlar kişisel ölümlerle değil, seri ve anlamsız ölümlerle ilgilenir.

Kimi zaman ok biçiminde uçar, kimi zaman mızrağın ucundadırlar. Bazı anlatılarda, savaş alanını sis gibi sarar ve kimin kime vurduğunu unuttururlar. Onların varlığı, kaosun doruk noktasıdır: adların unutulduğu, kılıçların konuştuğu, canların hiçleştiği an.

Androktasiai’nin Doğası ve İlahi Merhametten Uzak Güç

Androktasiai, klasik tanrıçalar gibi tapılan, adanılan varlıklar değildir. Onlar bir tapınağın değil, bir mezar çukurunun ruhudurlar. Ne heykelleri yapılır, ne dualar edilir onlara. Ama her savaşta çağrılırlar. Sessizce gelirler ve işleri bittiğinde dağılırlar. Tanrı değillerdir, çünkü merhametleri yoktur. İblis de değillerdir, çünkü bilinçli kötülük taşımazlar.

Onlar yalnızca işlerini yapar. Yeryüzü kana bulanacaksa, oradadırlar. Ruhlar karışacaksa, ordadırlar. Tarih yazacaksa susacak, katliam yapacaksa konuşacak varlıklar onlar.

Tarihin Sessiz Tanıkları Olarak Androktasiai

Belki bir savaş destanı yazıldığında isimleri geçmez. Ama bir zaferden sonra gökyüzü karardığında, yerde yatan binlerce askerin gözleri açık kaldıysa, işte orada Androktasiai vardır. Onlar, tarihin yazmadığı ama hissettirdiği varlıklardır.

Bir kent yandığında, bir kral oğlunu kaybettiğinde, bir anne çocuğunun mezarına sarıldığında, onların nefesi hissedilir. Onlar geçmişin utancıdır, geleceğin tehdididir. Ve şimdi bile bir yerde bir ölüm yaşanıyorsa, o ölüm kimin hakkıydı diye düşünmeden gelen ruh, onlardan biridir.

Androktasiai’nin Mirası ve Savaşın Sonsuz Yankısı

Androktasiai’nin hikâyesi bir tek hikâye değildir. O, Homeros’un her satırında, Aiskhylos’un her çığlığında, Sofokles’in her pişmanlığında yankılanır. Onlar savaşın şiirini yazmaz; ama o şiirin kanla yazıldığını hatırlatır.

İşte bu yüzden, onları ne unutmamalı, ne de çağırmalı. Çünkü geldiklerinde, geriye insanlık kalmaz.