Nysa Dağı
Yunan mitolojisinde şarap tanrısı Dionysos’un çocukluğunu geçirdiği, efsanelerle çevrili kutsal dağ.
Nysa Dağı – Dionysos’un Çocukluğu ve Neşenin Toprağı
Dionysos doğduğunda göklerde kıyamet kopmuştu. Annesi Semele, Zeus’un tanrısal yüzünü görmek isteyince yıldırımlar arasında yanıp kül olmuş; ama Zeus, doğmak üzere olan çocuğu kurtarıp uyluğunda taşıyarak onu ikinci kez dünyaya getirmişti. Bu yüzden Dionysos hem “iki kez doğan” hem de “ölümden dönen” olarak bilinir.
Fakat Hera’nın kıskançlığı kolay dinmezdi. Yeni doğan tanrıyı tanıyamadan yok etmek istiyordu. Zeus ise onu korumak için yeryüzünde gizli, yabana karışmış bir cenneti seçti: Nysa Dağı.
Nysa: Perilerin Koruduğu Dağ
Bu dağ, nereye konumlandığı konusunda rivayetlerin yarıştığı gizemli bir yerdir. Bazen Anadolu’nun batı ucunda, bazen Trakya’da, bazen Hindistan’a kadar uzanan bir “öte” olarak anılır. Çünkü Nysa gerçek bir yerden çok, tanrısal çocukluğun ve doğal gizliliğin simgesidir.
Nysa’da Dionysos’a bakıcılık edenler perilerdi: Nysa, Makris, Erato, Bromia ve daha niceleri... Bu periler ona nektar gibi sütler verdi, asmalarla örülmüş salıncaklarda salladı ve doğayı tanıttı. Dionysos, burada yalnızca bir tanrı olarak değil; doğanın, coşkunun, şarabın ve çılgınlığın özüne dönüşen bir varlık olarak büyüdü.
İlk Asma, İlk Şarap
Nysa Dağı’nda Dionysos’un ilk kez bir asmanın filizlendiğini gördüğü söylenir. Bu asmayı sarıp sarmalamış, dallarını tanrıların yeryüzüne bıraktığı bir hediye gibi özenle büyütmüştür. Onun bu üzümle kurduğu bağ, şarabın doğuşu olur.
Şarabı ilk içen de, ne olduğunu bilmeden tatlı uykulara dalan satirler ve periler olur. O günden sonra Nysa, sadece Dionysos’un evi değil, coşkunun ve neşenin mabedi olur.
Dionysos’un Uyanışı ve Yola Çıkışı
Yıllar sonra Dionysos, tanrılığını hatırlayıp yeryüzüne açıldığında, ilk adımlarını Nysa’dan atar. Buradan Hindistan’a kadar uzanan seferine çıkar; doğaya, vahşiliğe, neşeye ve ölümsüzlüğe dair bilgeliğini yanına alarak.
Nysa Dağı, onun kalbinde hep bir çocukluk anısı olarak kalır: ne zaman şarabın sesi duyulsa, dans eden ayaklar çıplak toprağı hissetse, Nysa’dan bir melodi de esmiş olur.