Proitos
Proitos, Yunan mitolojisinde Argos ve Tiryns şehirlerini kuran ve krallıkları yöneten figürdür.
Kategori
Fani
Cinsiyet
Erkek
Baba
Abas
Proitos – Yunan Mitolojisinde Argos Krallığını İkiye Böldüren Tiryns Kralı
Yunan mitolojisinde Proitos, Argos krallığının ikiye bölünmesine neden olan güçlü ama talihsiz bir hükümdardır. Abas’ın oğlu ve Akrisios’un ikiz kardeşi olarak doğmuş, daha anne karnında başlayan rekabetleri ileride iki krallığın ayrılmasına yol açmıştır. Proitos, Tiryns’in kralı olarak hüküm sürmüş; kızlarının deliliği nedeniyle Melampous ile yaptığı anlaşma, krallığın bir kısmını kaybetmesine sebep olmuştur. Aynı zamanda kızı Stheneboia’nın Bellerofontis’e attığı iftira, büyük kahramanın efsanevi serüveninin başlangıcı olur. Proitos’un hikâyesi, kardeşlik çekişmesinin devletleri nasıl böldüğünü, tanrıların gazabının hanedanlara nasıl damga vurduğunu ve bir kralın iradesinin bazen kaderin gölgesinde ezildiğini gösteren karanlık bir anlatıdır.
Proitos ve Akrisios Arasındaki Taht Mücadelesi ve Krallığın İkiye Bölünmesi
Proitos ve Akrisios, Abas’ın oğullarıydı. İkiz olarak doğmuşlardı ama bir bedende iki ruh gibi birbirleriyle sürekli çekişme hâlindeydiler. Henüz doğmamışken bile annelerinin karnında kavga ettikleri söylenirdi. Abas öldüğünde, Argos tahtı için ikisi de hak iddia etti. Bu kavga o kadar derindi ki, krallık sonunda ikiye bölündü: Akrisios Argos’ta, Proitos ise Tiryns’te hüküm sürdü.
Proitos’un Kızlarının Deliliği ve Melampous ile Yapılan Anlaşma
Bir gün Proitos’un kızları (bazı kaynaklarda üç, bazılarında daha fazla) tanrıça Hera’yı küçümsedikleri için delirdiler. Ormana kaçtılar, vahşileştikleri anlatılır. Bazı anlatımlarda, bu kızlar başka kadınları da deliliğe sürükledi. Proitos, onları iyileştirebilmek için kahin-hekim Melampous’a başvurdu. Melampous, kızları sağaltmak için Tanrılarla pazarlık yaptı. Karşılığında büyük topraklar istedi. Proitos, krallığını paylaşmayı göze alarak bu teklifi kabul etti. Böylece Tiryns topraklarının bir kısmı da Melampous’un soyuna geçti.
Stheneboia’nın Bellerofontis’e Attığı İftira ve Efsanenin Başlangıcı
Proitos’un en bilinen eylemlerinden biri, kızı Stheneboia’nın hikâyesinde saklıdır. Bellerofontis, Proitos’un sarayına geldiğinde Stheneboia ona âşık oldu. Ancak Bellerofontis onun ilgisini reddetti. Stheneboia iftira attı: “O bana sarkıntılık etti!” Proitos, misafirini doğrudan öldüremedi çünkü tanrıların gazabından korkuyordu. Bunun yerine onu, öleceğini umarak Likya kralı İobates’e gönderdi. Böylece Bellerofontis’in efsanevi macerası başlamış oldu.
Proitos’un Paylaşılan Krallığı ve Ardında Kalan Kırık Miras
Proitos ömrü boyunca hep paylaşmak zorunda kaldı: krallığını kardeşiyle, topraklarını Melampous’la, onurunu ise kızının hırsıyla… Ne tam bir tiran oldu ne de unutulmaz bir kahraman. Ama onun soyundan gelen kargaşalar, Miken döneminin en karanlık hikâyelerine yol açtı.